Nguyên nhân bệnh ho đến từ đâu? Cách phòng bệnh ho như thế nào?

Ho là cơ chế bảo vệ tốt của bộ máy hô hấp, đôi khi rất hữu ích nên phải tôn trọng. Ho có thể chỉ là một triệu chứng gây khó chịu, nhưng cũng có thể biểu hiện một bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt với trẻ em và người cao tuổi

1. Nguyên nhân gây ra tình trạng ho kéo dài

  • Hút thuốc lá, thuốc lào là nguyên nhân phổ biến nhất gây ho kéo dài. Người không hút thuốc nhưng thường xuyên tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá cũng có thể dẫn tới ho và tổn thương phổi.
  • Dịch dạ dày trào ngược vào thực quản, tương đối rất hay gặp, dịch dạ dày trào ngược vào thực quản, gây kích ứng liên tục dẫn tới ho kéo dài, sử dụng thuốc ho vẫn không giảm.
  • Viêm mũi xoang: do mũi hoặc xoang sản xuất quá nhiều dịch nhầy, chảy xuống thành sau họng và kích thích gây phản xạ ho.
  • Hen phế quản: ho liên quan đến hen phế quản thường xuất hiện theo mùa hoặc sau khi bị nhiễm khuẩn đường hô hấp trên hoặc nặng hơn khi tiếp xúc với không khí lạnh, một số hóa chất, tác nhân gây kích ứng.
  • Viêm phế quản mạn tính: viêm phế quản kéo dài gây sung huyết, khó thở, thở khò khè và ho có đờm. Hầu hết người bị viêm phế quản mạn tính có tiền sử hút thuốc hoặc đang hút thuốc.
  • Nhiễm khuẩn: ho thường kéo dài hơn sau khi các biểu hiện của bệnh cúm, bệnh viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp trên đã khỏi.
  • Sử dụng một số loại thuốc như: thuốc hạ huyết áp, đặc biệt là nhóm thuốc ức chế men chuyển angiotensin thường gây ho khan kéo dài, ho sẽ hết sau khi ngừng thuốc.
  • Ho kéo dài còn do các nguyên nhân: giãn phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD, viêm phổi tăng bạch cầu ái toan, bệnh xơ nang, ung thư phổi, bệnh sarcoid.
  • Người cao tuổi, phụ nữ có khuynh hướng nhạy cảm hơn với phản xạ ho.

2. Cần làm gì khi bị ho?

  • Ho cấp dưới 3 ngày mà không có sốt, không kèm theo đau ngực, không khó thở, không khạc đờm máu, mủ thì không cần dùng thuốc.
  • Ho trên 5 ngày, bất luận là tình trạng ho thế nào thì cần phải đi khám ngay.
  • Ho kéo dài hơn 3 tuần, điều trị bằng thuốc không giảm, có kèm theo sốt, ho có đờm xanh, nâu gỉ, vàng, ho ra máu, thở nông hoặc đau ngực khi ho có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý nguy hiểm. Đối với các bệnh nhân có tiền sử hen, lao phổi, huyết áp tăng, đau dạ dày, sụt cân nhiều, nên đến bác sĩ tìm nguyên nhân để điều trị tận gốc như: hen, viêm phế quản mạn, suy tim sung huyết, viêm phổi, lao phổi, viêm họng, viêm amidan, ung thư phổi…

3. Phòng bệnh như thế nào?

  • Điều quan trọng nhất là phải phòng bệnh, nhất là vào ngày lạnh.
  • Luyện tập thể dục và thực hiện chế độ dinh dưỡng cân bằng, nâng cao thể trạng, hạn chế xúc cảm, tăng sức đề kháng với các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus. Ăn uống hợp lý, vệ sinh răng miệng
  • Tiêm vắc xin phòng cúm, viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp trên theo chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Rèn luyện tính thích nghi với thời tiết, khí hậu, tạo môi trường sống trong sạch  đó mới có hiệu quả thiết thực, lâu dài cho sức khỏe.
  • Bệnh nhân ho nên uống nhiều nước mỗi ngày, tránh ở môi trường khô và lạnh (nhất là điều hòa).
  • Tránh các tác nhân dị ứng hoặc các yếu tố gây kích thích như khói thuốc, khói than, bụi, mùi khí lạ, phấn hoa, lông súc vật.
  • Không hút thuốc lá và tránh khói thuốc (là nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm phế quản mạn tính) do khói thuốc kích thích đường hô hấp, phổi và có thể làm nặng hơn ho do nguyên nhân khác.
  • Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (ra vào phòng điều hòa): bụi trong và ngoài nhà, vật nuôi trong nhà, không khí ẩm mốc….
  • Không ăn uống các chất quá cay, quá nóng gây kích thích vòm họng
  • Giữ ấm vùng cổ mặt, ngực vào mùa lạnh.
  • Người bị ho cấp, ho từng cơn và ho khan thể nhẹ có thể áp dụng các liệu pháp dân gian như: có thể sử dụng chanh và mật ong trộn lẫn hoặc pha chanh với mật ong vào nước ấm để uống giúp trị ho, viêm họng. Cách khác là có thể dùng quất và mật ong hấp lên để ngậm giúp trị ho mà không cần dùng thuốc
  • Giảm trào ngược dạ dày – thực quản: ngoài việc sử dụng thuốc thì thay đổi lối sống như ăn nhiều bữa nhỏ, không nằm sau khi ăn ít nhất 2 – 3 giờ, kê cao gối khi nằm ngủ, hạn chế các đồ ăn, thức uống chua, cay, có nhiều gas… cũng có hiệu quả đáng kể.

4. Lưu ý khi sử dụng thuốc trị ho

  • Thuốc làm loãng đờm và tan đờm không nên dùng vào buổi tối vì khi ngủ hoạt động của nhung mao ở niêm mạc phế quản sẽ giảm đi dễ gây ứ đọng đàm trong phổi.
  • Thuốc ho có tác dụng làm giảm ho, chỉ sử dụng trong trường hợp ho khan, kích thích gây khó chịu. Trong trường hợp ho có đờm, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc làm loãng đờm hay tan đờm. Không sử dụng thuốc trị ho kết hợp thuốc long đờm vì đờm sẽ tiết nhiều hơn nhưng phản xạ ho cũng giảm đi khiến người bệnh không khạc ra được.

Tổng hợp từ nhiều nguồn.

Phòng khám Quốc tế EXSON
722 Sư Vạn Hạnh, P12, Q10.
Điện thoại: 028 38 570 670