Vật lý trị liệu điều trị đau thắt lưng và thoát vị đĩa đệm

Gút (Gout)
09/02/2017
Vật lý trị liệu cho bệnh Parkinson
07/01/2017

Điều trị đau thắt lưng và thoát vị đĩa đệm:

Nằm nghỉ là phương pháp được áp dụng trong trường hợp đau cấp, có giá trị đặc biệt trong các trường hợp chỉ có đau thắt lưng đơn thuần do thoát vị đĩa đệm ở vùng này gây ra. Các nghiên cứu cho thấy áp lực trong đĩa đệm thấp nhất ở tư thế nằm. Khi nằm nghỉ, cột sống không phải chịu lực, áp lực giảm xuống cả ở khu vực bên trong và bên ngoài đĩa đệm, các mạch máu không bị dồn nén, không căng phồng, hiện tượng chèn ép giảm xuống và người bệnh không còn đau. Tuy nhiên người ta không thể nằm mãi được.

Xoa bóp cũng là một phương pháp điều trị cho bệnh lý đau thắt lưng và thoát vị đĩa đệm thắt lưng, đồng thời cho cả đau cổ gáy và thoát vị cổ. Ở nhiều nước còn có cả các hội xoa bóp qui tụ các nhà xoa bóp. Việc xoa bóp giúp làm giãn cơ, tăng lưu thông máu ở khu vực đau, từ đó làm giảm hiện tượng viêm và giảm đau.

Vật lý trị liệu cho cột sống có hai phần chính: Vận động trị liệu và Vật lý trị liệu.

Về vận động trị liệu:

Các bài tập áp dụng cho vùng cổ và vùng thắt lưng được đặc biệt chú trọng. Các bài tập này vừa được áp dụng để chữa bệnh khi đau, tập luyện sau mổ, đồng thời cũng được sử dụng để ngăn ngừa sự tái phát của các triệu chứng. Các bài tập nhằm mục đích tăng cường sự vững chắc và độ dẻo dai, đồng thời làm trẻ hóa cơ và dây chằng, cũng như các cấu trúc cột sống khác, làm giảm hiện tượng đau.

Bài tập cổ khó thực hiện nhất là bài căng cơ cổ. Người tập cố gắng làm đồng thời 2 động tác, vừa gập cằm sát vào ngực, vừa ngửa cổ ra sau (hình 1).

Bài tập căng cơ cổ. Làm 2 động tác đồng thời, gập cằm sát vào ngực và ngửa cổ ra sau.

Các bài tập cổ khác được mô tả trong hình 2.

Ban đầu, người bệnh ngồi thẳng lưng, để đầu và cổ ở tư thế trung bình. Sau đó, ngửa cổ ra sau, rồi cúi cổ về phía trước. Tiếp theo ngả đầu sang bên trái, rồi ngả đầu sang bên phải. Rồi xoay mặt sang bên trái, rồi xoay mặt sang bên phải. Các động tác làm thật chậm, kết hợp với hít thở. Hít vào khi cổ và đầu ở tư thế trung bình, thở ra hết khi đầu và cổ ở tư thế căng nhất. Thực hiện tuần tự từng động tác, sau đó lặp lại từ đầu, khoảng 15 đến 20 lần cho một đợt tập.

Các bài tập cổ

Ngoài các bài tập cổ, người bệnh thoái hóa cột sống cổ và cả những người bình thường cần lưu ý khi dùng gối để nằm ngủ. Cột sống cổ luôn phải ở trong tư thế trung bình, không cúi quá, không ngửa quá, không bị vặn cong qua bên nào cả, khi nằm ngửa cũng như nằm nghiêng (hình 3)

Luôn giữ cột sống cổ ở tư thế trung bình khi nằm ngủ, không để cột sống bị gập, ngửa hoặc vẹo quá mức.

 

Về cột sống thắt lưng, bài tập mạnh cơ lưng thực hiện với tư thế khởi đầu: Nằm sấp, hai tay xuôi theo thân mình, hai chân duỗi thẳng, sau đó nâng đầu và hai vai lên khỏi mặt giường giữ lại 5-10 giây rồi trở lại tư thế khởi đầu. Lập lại động tác 10-15 lần (hình 4).

Bài tập nằm sấp, làm mạnh cơ lưng, cho các trường hợp thoát vị đĩa đệm

Bài tập mạnh cơ thẳng bụng thực hiện trong tư thế nằm ngửa,  hai bàn chân đặt trên giường. sau đó đưa đầu lên, hai bàn tay chạm vào hai đầu gối (chân vẫn đặt trên giường và trở về vị trí khởi đầu). Thực hiện 10-15 lần (hình 5).

Bài tập mạnh cơ thẳng bụng

Bài tập mạnh cơ chéo bụng thực hiện với tư thế khởi đầu giống như  bài tập cho cơ thẳng bụng. Sau đó đưa đầu lên, chạm tay phải vào đầu gối trái và trở về vị trí khởi đầu. Sau đó đổi bên (tay trái chạm đầu gối phải). Lập lại động tác 10-15 lần (hình 6).

Bài tập mạnh cơ chéo bụng.

Bài tập lắc xương chậu thực hiện với tư thế khởi đầu là nằm ngửa, 2 bàn chân đặt trên giường. Sau đó ưỡn cong thắt lưng lên, trong khi mông và phần lưng phía trên (lưng ngực) vẫn sát với mặt giường, sau đó ép sát thắt lưng xuống giường. Lập lại  10-15 lần (hình 7).

Bài tập lắc xương chậu

Bài tập kéo dãn cơ dựng sống thắt lưng với tư thế khởi đầu là nằm ngửa, 2 chân thẳng. Sau đó co 1 chân, (chân kia vẫn duỗi thẳng), dùng 2 tay đan lại, kéo chân này ép sát đùi vào bụng, giữ lại 5 giây, trở về vị thế khởi đầu. Làm lại động tác này cho chân đối bên. Cũng có thể co 2 chân cùng một lúc nếu không khó chịu. Lập lại 10-15 lần cho mỗi bên (hình 8).

Bài tập kéo dãn cơ dựng sống thắt lưng.

Bài tập xoay cột sống trong tư thế nằm ngửa, co hai chân, sau đó đưa hai đầu gối về một bên ở mức tối đa trong khi lưng vẫn sát trên mặt giường, ngưng lại 5 giây, rồi đưa hai đầu gối về vị trí ban đầu và ngả sang bên đối diện, lặp lại 15 đến 20 lần.

Bài tập xoay cột sống.

Bài tập xoay cột sống trong tư thế đứng là bài nghiêng người. Tư thế bắt đầu là đứng thẳng với hai chân dang rộng bằng vai, hai tay chống nạnh, nghiêng người qua phải, rồi qua trái và trở về đứng thẳng, thực hiện 15 đến 20 lần như vậy (hình 10)

Bài tập nghiêng người

 

Quan điểm hiện nay người ta không cúi gập lưng trong tư thế đứng vì như kết quả đo áp lực trong đĩa đệm trình bày ở hình 12, khi cúi lưng sẽ làm gia tăng áp lực trong đĩa đệm. Do vậy, bài tập xoay cột sống nêu trên là một trong các bài tập hiếm hoi cho cột sống thắt lưng ở tư thế đứng.

Ngoài vận động trị liệu, vật lý trị liệu còn bao gồm phần dùng các biện pháp vật lí để trị liệu như cơ, nhiệt, điện…

Kéo cột sống cổ và cột sống lưng nhằm mục đích dãn cơ và các dây chằng vùng cổ và vùng lưng, đồng thời việc kéo dãn các khoang giữa các đốt sống gián tiếp làm giảm áp lực trong các đĩa đệm (hình 11)

Kéo cột sống cổ và kéo cột sống lưng tại EXSON.

Một trong các phương pháp dùng nhiệt hiện đại hiện nay là dùng máy sóng ngắn. Sóng ngắn trị liệu giúp gia tăng tuần hoàn trong các mô sâu, nhờ vậy gia tăng dinh dưỡng vùng tổn thương, đồng thời tăng đào thải các chất gây viêm, làm giảm đau. Áp dụng rất tốt cho các chứng đau cơ xương khớp (bệnh thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp, viêm chu vi vai…). Tuy nhiên, sóng ngắn không được dùng cho những người đã có cấy ghép các vật liệu bằng kim loại trong cơ thể.

Sử dụng máy sóng ngắn tại EXSON.

Nếu bệnh nhân có điểm đau cụ thể, siêu âm cho hiệu quả rất cao nhờ tác dụng cơ học, các màng tế bào rung lên làm tăng hoạt động màng, gia tăng tuần hoàn, tăng cường dinh dưỡng cục bộ, giảm đau, giảm viêm làm mềm mô sẹo, giảm kết dính.

Sử dụng máy siêu âm tại EXSON

Các dòng điện giảm đau được áp dụng đặc biệt khi bệnh nhân đang đau cấp, cơ đang co thắt các dòng điện này sẽ làm giảm đau nhờ ức chế đường dẫn truyền thần kinh lên não và đồng thời làm giảm co thắt  giúp người bệnh mau chóng hết đau.

Sử dụng máy kích thích điện đa năng điều trị đau thắt lưng cho bệnh nhân tại Phòng khám Quốc tế EXSON

 

Laser trị liệu dùng trong vật lý trị liệu giúp giảm đau, giảm tê, kích thích tái tạo mô, giúp nhanh phục hồi. Đây là một thiết bị mới có hiệu quả điều trị cao được một số trung tâm trang bị.

Sử dụng máy laser điều trị đau thắt lưng cho bệnh nhân tại Phòng khám Quốc tế EXSON

Các phương pháp dùng nhiệt như hồng ngoại, đắp nóng, đệm nóng… cũng có chung một nguyên tắc giống như các phương pháp bảo tồn khác là tăng lưu thông máu ở khu vực bị thương tổn, từ đó làm giảm hiện tượng viêm dothải được các chất độc ứ đọng ở khu vực thương tổn.

Tuy nhiên các phương pháp dùng lạnh lại dựa trên nguyên tắc ngược lại: làm giảm lưu lượng máu đến chỗ thương tổn để chống hiện tượng phù nề. Phương pháp làm lạnh cho kết quả tức thời nhưng sau đó, do không có máu chuyên chở các chất độc đi, chúng bị ứ đọng tại khu vực thương tổn rồi lại gây viêm và đau tăng.

Niềm tin của người bệnh,
Sứ mệnh của EXSON